A special type of left dislocation in Galician and Portuguese: the D-construction

Abstract

O presente texto analiza a aquí chamada construción-D en galego e portugués europeo, composta por un sintagma determinante (DP) seguido por un pronome demostrativo e unha oración principal. Esta construción, certamente pouco explorada, descríbese como unha estratexia de promoción de tópico e asemade de contraste dese tópico con outros membros dun conxunto parcialmente ordenado, por medio da análise dos seus aspectos prosódicos e pragmáticos. Arguméntase contra unha análise existente que lle atribúe un papel apositivo ao demostrativo, o que fortalece a idea de que DP e demostrativo non forman un único constituínte. Mediante unha serie de tests de intuición, caracterízase a construción-D como un exemplar de dislocación á esquerda de tópico colgado dun tipo atopado en linguas xermánicas. Finalmente, preséntase unha explicación unificada para o galego e o portugués, para os casos en que a estrutura inclúe un clítico correferente na oración principal. Nestes casos, ao DP élle atribuída unha posición de proxección de cadro (FrameP), mentres que o demostrativo é un tópico xerado na base na periferia esquerda, ligado ao clítico medianteconcordancia de longo alcance. En portugués europeo, onde a estrutura tamén pode aparecer sen un clítico resumptivo, o demostrativo pode moverse para Spec,IP. Calquera destas posibilidades representa a primeira parte da derivación, sendo respectivamente idénticas a unha dislocación á esquerda clítica ou a unha topicalización. O artigo conclúe que a construción-D debe ser considerada de seu como unha construción sintáctica marcada, e suxire algúns posibles temas para investigacións futuras.